Τέχνες

Η Τέχνη του περιθωρίου

Το περιθώριο ως έννοια εκφράζει κάποια απόκλιση από αυτό που θεωρείται ο μέσος όρος. Είναι αυτό που ξεφεύγει από το «περιφραγμένο» χώρο του κοινωνικά αποδεκτού και συμβατικού και έτσι ο,τιδήποτε εκτός αυτού θεωρείται ότι ξεπερνάει τις περιφράξεις αυτές. Σε αυτήν την έννοια εντάσσεται και ο όρος «τέχνη του περιθωρίου», θέλοντας να εκφράσει την τέχνη που δημιουργήθηκε έξω από τα καλλιτεχνικά δεδομένα και τους καλλιτεχνικούς κύκλους. Οι καλλιτέχνες του περιθωρίου, μπορούν να ενταχθούν σε αυτή τη κατηγορία είτε γιατί πάσχουν από κάποια ψυχική ασθένεια είτε γιατί δεν έχουν καμία επαφή με την τέχνη και χρησιμοποιούν πρωτότυπα υλικά και τεχνικές. Και στις δύο περιπτώσεις, οι άνθρωποι αυτοί ξεχώρισαν επειδή το ταλέντο ξεχείλισε και ξεπέρασε τις τεχνικές και επιστημονικές γνώσεις τους.

Στην πρώτη περίπτωση, των ψυχικά ασθενών καλλιτεχνών, η τέχνη αυτή εκφράστηκε από ανθρώπους έγκλειστους σε ψυχιατρικά ιδρύματα ως περίπτωση αυτοθεραπείας και χαλάρωσης του διαταραγμένου μυαλού τους. Ένα υπέροχο δείγμα τέτοιας περίπτωσης είναι το βιβλίο Ein Geisteskranker als Künstler (Ένας ψυχασθενής ως καλλιτέχνης) του γιατρού Βάλτερ Μοργκεντάλερ ο οποίος μέσα από 45 τόμους, 25.000 σελίδες, 1600 εικονογραφήσεις και 1500 κολάζ, μας δίνει να καταλάβουμε τον πλούσιο συναισθηματικό κόσμο του ασθενή του Άντολφ Βέλφλι. Το συγκεκριμένο καλλιτεχνικό έπος που εκδόθηκε το 1921, διηγείται την φανταστική ζωή του ασθενή μέσα από εικόνες και παραστάσεις που έχει δημιουργήσει ο ίδιος ο ασθενής του.

 

Ο Γάλλος ζωγράφος Jean Phillipe Arthur Dubuffet  θα μπορούσαμε να πούμε ότι ήταν ο πρώτος ο οποίος μίλησε για αυτήν την τέχνη, την οποία αποκαλούσε ως Art Brut (Ωμή Τέχνη) και επικεντρωνόταν αποκλειστικά στην τέχνη των ψυχικά ασθενών. Το όρο Τέχνη του Περιθωρίου (Outsider Art) χρησιμοποίησε για πρώτη φορά to 1972, ο κριτικός τέχνης Roger Cardinal, εντάσσοντας σε αυτήν την κατηγορία και δημιουργίες ανεξάρτητων καλλιτεχνών οι οποίοι έχαιραν άκρας υγείας.

Η κατηγορία αυτή, έχει επεκταθεί πλέον αρκετά και κατά κάποιες περιπτώσεις δραματικά, περιλαμβάνοντας μια μεγάλη ποικιλία καλλιτεχνικών δημιουργιών όπου οι εκφραστές τους προέρχονται από μία μεγάλη γκάμα πολιτισμών, ηλικιών και εμπειριών.

Κυριότεροι εκπρόσωποι της είναι οι:

Ο Ινδός Nek Chand γνωστός για την κατασκευή του Πέτρινου κήπου του Τσαντίγκαρ, ενός πάρκο με έργα γλυπτικής 160.000 τετραγωνικών μέτρων.

Ο Γάλλος Ferdinand Cheval, ταχυδρόμος στο επάγγελμα, δούλεψε την έμπνευση του για 33 συνεχόμενα έτη για να κατασκευάσει εντέλει από πέτρες που μάζευε στην διαδρομή του και κοτετσόσυρμα, το καταπληκτικό Le Palais idéal (the «Ideal Palace»).

Ο Ιταλο-Αμερικανός Marino Auriti.

Ο Γάλλος Gaston Chaissac

Ο Αμερικανός Joe Coleman

gesualdo_0

O Fleury Joseph Crépin

rf-12

Ο δικός μας Μυτιλινιός καλλιτέχνης Θεόφιλος Κεφαλάς – Χατζημιχαήλ

theo_4Theofilos-Aftokrateira_Evdoksia_tou_VyzantiouTheofilos-Akrogiali

Η τέχνη του περιθωρίου έχει πλέον αναδειχθεί σε ένα εμπορικά επιτυχημένο είδος καλλιτεχνικής έκφρασης. Από το 1992 διοργανώνεται στη Νέα Υόρκη το Outsider Art Fairένα παζάρι με έργα του είδους και από το 2000 διοργανώνεται το EUWARD, το Ευρωπαϊκό Βραβείο Ζωγραφικής και Χαρακτικής για Καλλιτέχνες με Πνευματική Αναπηρία.

Sources: Wikipedia, artmagpsychografimataoutsiderartfair


 

Έρευνα – οργάνωση υλικού: Eduart Tsiko

Επιμέλεια κειμένου: Ελευθερία Βοναπάρτη

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s